Make your own free website on Tripod.com
 

GRAFIK ANIMASYON

DERS NOTLARI

(Çesitli Bilgiler)

 

 

 

 

 

HAZIRLAYANLAR:

Selçuk SÖNMEZ

&

Faruk MALTAŞ

 

Düzlemsel Düzenleme Araçları


Photoshop'ın menü çubuğunda Image menüsünde yer alan bu araçlar, resim üzerinde renk, boyut ve deformasyon konularında düzenlemeler yapılmasını sağlarlar ve etkileri tüm resim üzerinde olur. Şimdi sırası ile yeni başlayan bir kullanıcıya gerekecek bu araçları inceleyelim.

Mode: Bu seçenek resim üzerinde Bitmap, Grayscale, Duotone, Indexed Color, RGB, CMYK, Lab Color ve Multichannel renk modları arasında geçiş yapmanızı sağlayacaktır. Peki bunlar ne işinize yarayacak? Çok farklı sistemler ile çalışmak için farklı

                                                       standartların desteklenmesi gerekir.  Örneğin çoğu filtrenin çalışması için RGB

                                                       renk paleti gereklidir. Ancak bir resmin baskıya gönderilebilmesi için de istenen renk paleti

                                                       CMYK'dır. Ayrıca siyah beyaz olarak bastırılacak bir resmi de Grayscale modda çalışmak

                                                       en iyisi olacaktır. Bir resmi GIF formatında kaydetmek istiyorsak da yapmamız gereken Indexed Color olarak kaydetmektir. Görüldüğü gibi farklı işlemler bizi değişik renk standartlarında çalışmaya zorlar. Standartlar arası geçiş yaparken de dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Örneğin değişim yapılmadan önce resim üzerindeki çalışma olabildiğince bitirilmiş olmalıdır. Çünkü çevrim sırasında renk oynamaları olabilir. Bunun yanında, yine bazı standartlar arasındaki dönüşümler sırasında Layer'lar düzlenebilir. Yani birden fazla çalışma tabakası (Layer) tek bir tabakaya indirgenebilir. Bu yüzden dönüşümleri yapmadan önce resminizin bir kopyasını kaydetmeyi unutmayın. Son olarak, bir moddan diğerine dönüşüm de mümkün olmamaktadır. Örneğin CMYK bir resmi Indexed Color'a çevirmek için önce RGB'ye, daha sonra Indexed Color'a çevirmek gerekir. Neyin neye çevrilemediği zaten seçeneklerin kapalı olmasından anlaşılabilir. Dönüşüm yapmak için Image menüsünden Mode seçeneğini seçmek ve istenen modu belirlemek yeterli olmaktadır. Sadece Indexed Color'a çevrim sırasında ek bir sorgu penceresi karşımıza gelecek, diğerlerinde dönüşümler otomatik olarak yapılacaktır. Ekrana gelecek olan pencereden, Adaptive Palette, 8 bit/piksel renk derinliği, 256 renk ve Dither'sız seçeneklerin kullanılması en iyi Indexed Color resmin elde edilmesini sağlayacaktır. Bu modda iken resmin renk tablosunu da Color Table seçeneği ile isteğinize uygun bir başkası ile değiştirebilirsiniz. Burada hazır olan beş renk tablosunu kullanabileceğiniz gibi, kendi yaratmış olduğunuz bir tanesini de yükleyebilirsiniz.

Adjust: Resmin renk ayarları ile oynayabileceğimiz bir başka menü seçeneği de Adjust'tır. Ancak 15'e yakın oldukça detaylı ayar içeren bu seçenek Mode'dan tamamıyla farklıdır. Mode'da yapılan renk paleti değişimleri sadece çeşitli çalışma ortamlarına uyum için yapılır ve resmin orijinal renkleri üzerinde değişim yapmaz. Adjust seçeneği altında yer alan seçenekler ise resmin tonlamasından renk bilgilerine kadar birçok şeyi değiştirerek sonuçta oldukça farklı bir resim ortaya koyar. Bu seçenek altında

                                                       yer alan Invert, Equalize, Threshold ve Posterize, resme uygulanacak değişik hazır efektler

                                                       olarak nitelendirilebilir ve örnekte görüldüğü gibi resmin karakteristiklerini oldukça

                                                      değiştirirler. En sonda yer alan Variations ise renk tonlarının ve CMYK değerlerinin oranlarını

                                                      olabildiğine kolay bir şekilde değiştirmenizi sağlayacak bir pencere içerir.

                                                     uygulanacak değişik hazır efektler olarak nitelendirilebilir ve örnekte görüldüğü gibi resmin

                                                     karakteristiklerini oldukça değiştirirler. En sonda yer alan Variations ise renk tonlarının ve 

                                                    CMYK değerlerinin oranlarını olabildiğine kolay  kolay bir şekilde değiştirmenizi sağlayacak bir pencere içerir. Buradan ortada yer alan resme CMYK renklerini tek tek katarak anında sonucu görebilir ve daha kolay ayarlama yapabilirsiniz. Auto Levels seçeneği otomatik olarak renk tonlarında bir ayarlama yapacak ve resimdeki renklerin tonlarını birbirine en uygun şekle getirecektir. Burada yer alan diğer tüm ayarlar yine farklı yöntemler ile bu tip ayarlamaları içerir.
 

Duplicate: Resimler ile çalışırken yaptığınız bir değişiklik bazen pek hoşunuza gitmeyebilir ve geri alma şansınız da olmayabilir.

                                                      Bu yüzden bu tür değişimleri yapmadan ya da efektleri uygulamadan önce çalıştığınız resmin

                                                       bir kopyasını çıkarmanız gerekebilir. Image menüsünden bu seçeneği seçtiğiniz zaman, belirleyeceğiniz bir adda birebir kopyası oluşturulacaktır. Bu yöntem ile resimleri yan yana koyup yapacağınız bir değişikliğin güzel gözüküp gözükmeyeceğine de karar verebilirsiniz.

Image Size: Çalışmakta olduğunuz resmin boyutlarını göz kararı değil de, ölçülü olarak değiştirmek istiyorsanız bu seçeneği kullanabilirsiniz. Menüden bu seçeneğe tıkladığınız zaman karşınıza resmin boyutlarını değiştirebileceğiniz bir pencere gelecektir.

                                                       Buradan ekran görünüşünü ve baskı boyutunu değiştirebilirsiniz. En üstte yer alan Width ve

                                                       Height ister piksel cinsinden, ister yüzde olarak boyutları değiştirmeye yarar. Altta yer alan

                                                       Constrain Proportions seçeneği seçili durumda iken, resmin oranı korunur ve deformasyon

                                                       görülmez. Eğer yükseklik genişlikten farklı olarak değiştirilmek isteniyorsa, bu takdirde bunun

                                                        kapatılması gerekir.    Constrain Proportions'ın hemen altında yer alan Resample Image seçeneği ise, boyut değiştirmenin hangi şekilde yapılacağını belirler. Bicubic, Bilinear ve Nearest Neighbor seçeneklerinin her biri resmin boyutunun değişiminde piksellere uygulanacak değişimi belirler. Örneğin resim büyültmelerde Nearest Neighbor seçeneğinin seçilmesi durumunda, iki piksel arasında oluşturulması gerekebilecek her yeni piksel, iki yanında kalan piksellerin ortalama bir renk değerine sahip olacaktır. Doğal olarak bu da resimde bir flulaşma oluşturacaktır. Bu yüzden duruma göre bu seçeneklerin değiştirilmesi gerekir. Eğer ekran görünüşünden çok, baskı boyutunu değiştirmek istiyorsanız, o zaman orta kısımda kalan boyutları ayarlamanız gerekir. Burada baskı ile ilgili olduğu için yükseklik ve genişliğin dışında baskı çözünürlüğünün de belirtilmesi gerekir. Boyut ayarlarında diğerinden farklı olarak değerleri cm, inch, point, picas, columns ve yüzde olarak da girebilirsiniz. Baskı çözünürlüğü ise piksel/cm ya da piksel/inch cinsinden olabilir. Bilgisayar için 72 piksel/inch idealken, baskı için bunun   300 piksel/inch ve üstü olması tercih edilir.

Canvas Size: Yine resim boyutlarını değiştirmeye yarayan bu seçenek, çalışılan resmin alanını genişletirken, var olan resmi buna

                                                          uygun olarak genişletmez ve resmin kenarlarında boşluk olmasına neden olur. Bu şekilde

                                                          resme eklemeler yapılabilir, sığmayan objeler sığdırılabilir. Aynı şekilde çalışma alanı

                                                          küçültüldüğünde de resim kenarlarından kırpılma yapılır. Seçenek tıklandığı zaman açılan

                                                           pencereden öncelikle genleşmenin ya da daralmanın hangi yönlerde yapılacağının

                                                          belirlenmesi gerekir. Anchor başlığı altında yer alan 9 kutudan bu ayarlanabilir. Ortadaki

                                                         kutu işaretli olduğu zaman yapılacak boyut değişimleri dört yönde de yapılacaktır. Yani verilecek 5 cm'lik bir genişletme hem sağdan hem de soldan 2,5 cm olarak yapılacaktır. Sadece sağ tarafa doğru bir genişletme isteniyorsa, en soldaki ortadaki kutu seçilmelidir. Örnek resme bakarak hangi yöndeki genişletmenin ne şekilde yapılacağını anlayabilirsiniz. Canvas Size çalışma sonrası resim alanını genişletmenin kısa bir yoludur. Yeni bir belge açıp kes kopyala işlemi yapmaktan kullanıcıyı kurtarır.

Crop: Resmin istenmeyen kısımlarını bir makasla kesiyormuş gibi kesip atmaya yarayan bir araçtır. Resim üzerinde seçim yapıldıktan sonra menüden Crop işlemi uygulanırsa, seçim kenarları resmin yeni kenarları olarak belirlenecek ve geriye kalan seçimdışı bölgeler bir daha geri alınmayacak şekilde atılacaktır. Halbuki Canvas Size'da çalışma alanı   ufaltıldığı zaman dışarıda kalan kısımlar korunmaya devam edilir ve Canvas tekrar büyütüldüğü zaman geri kazanılabilirler. Bunun için tabii ki resmin PSD (Photoshop) formatında kaydedilmiş olması gerekir.

Rotate Canvas: Bu seçenek tüm resmin yönünün değiştirilmesine yarar. İlk başta yer alan 180, 90 CW ve 90 CCW, resmi kendi ekseni etrafında sırası ile 180 derece, 90 derece saat yönünde ve 90 derece saat yönünün tersinde çevirmeye yarar. Flip

 Horizontal resme ufuk çizgisi doğrultusunda aynalama yapar, Flip Vertical ise dik olarak aynı işlemi görür. İki durumda da resmin eski şekli silinir. Burada yer alan Arbitrary ise saat yönünde ya da tersinde istenilen bir derecede resmi döndürür. Bu menü dışında resim istenirse, elle döndürme işlemine de tabi tutulabilir. Bunun için seçim yapıldıktan sonra ya da yapılmadan CTRL-T tuşlarına basılırsa, serbest düzenleme moduna geçilir. Seçimin biraz uzağından fare ile serbest döndürme işlemi yapılabilir. İşlem bitince ENTER tuşuna basarak ya da fareye çift tıklayarak eski konuma dönülebilir.

 

Layers, Channels  ve Path Üçlüsü


                                                   Photoshop'un standart genel görüntüsünde sağ alt tarafta şimdiye kadar adından ve işlevinden çok

                                                    söz etmediğimiz bir pencere yer alır. Layers, Channels ve Paths araçlarını barındıran bu pencere

                                                    profesyonel amaçlı olarak Photoshop kullananlar ve değişik efektler oluşturanlar için vazgeçilmez bir öğedir. Artık sizin de programın standart kullanımı ve özellikleri hakkında bilgi sahibi olduğunuzu varsayarak aslında biraz daha profesyonel kullanıma yönelik, ama gerekli olan bu konuya biraz değineceğiz. Bundan özellikle söz etmemizin sebebi ise bahsedilen araçların ilerideki konuda anlatılacak olan Filtreler için bir temel teşkil etmesi. Çünkü gerek kullanılacak filtreler, gerekse kendinizin yaratacağı efektler özellikle Layers ve Channels bilgisi ile kullanımını gerektirecektir. Yararlanmasanız da Photoshop'un doğasında olan bu araçlar zaten program tarafından sürekli kullanılmaktadır. Bu yüzden bazı çizim araçları tarafından zaten kullanılan bu araçları tanımak size hız ve yaratıcılık gibi artı avantajlar kazandıracaktır. Channels konusuna geçen bölümde biraz değinmiştik. Paths konusunun ise Filtreler üzerinde çok büyük bir etkisi yoktur. Bu yüzden profesyonel kullanıma yönelik bu iki konuya kısaca değineceğiz ve son olarak Layers'ı işleyeceğiz.

Channels: Bilgisayarda ana renkler olarak nitelendirilen renklerin dışında kalanlar bu ana renklerin karışımından oluşturulurlar. Photoshop'u kullanırken de çalıştığınız resimleri bu ana renklere ayırarak görmek mümkün olur. Böylece ister bu renkler üzerinde tek tek çalışarak, ister efektler uygulayarak 
daha değişik etkiler yaratılabilir. Programda standartlaşmış olarak en çok kullanılan RGB ve CMYK renk paletlerine göre renkler bilgisayarda sırası ile 3 ve 4 renkle temsil edilirler.

                                                       Önceki bölümde bunlar ile ilgili karşılaştırmalı bir tablo bulunmaktadır. Daha önce anlattığımız

                                                        gibi, seçilen renk paletine uyan renk adedi kadar kanal Channels penceresinde alt alta yer

                                                        alacaktır. Penceredeki Channels kartı seçili iken renk paletinde yer alan renklerin yanında

                                                        bulunan göz simgeleri bu kanalların gözüküp gözükmediğini göstermektedir. En üstte her

                                                         zaman tüm bu kanalların toplamını ifade eden kanal yer alır. RGB renk paletini örnek alalım.

                                                         RGB kanalı seçili iken resim normal olarak izlenebilecektir. Bunun yanında, sadece Red

                                                          kanalına tıklanıldığı zaman ise resmin sadece Red (Kırmızı) içeren bölgeleri gösterilecektir.

                                                         Diğer kanallar için de aynı şey geçerlidir. Eğer resmin iki rengini birarada görmek istiyorsak, o zaman göz simgelerine tıklayarak istenmeyen renk kanalı kapatılabilir. Tüm renk kanalları açıkken otomatik olarak RGB kanalı da açılacaktır.
Her bir kanala geçip tek tek çalışılabileceği gibi, bunları ayırıp aynı anda ekranda görerek çalışma imkanı da bulunur. Bunun için pencerenin sağ üst tarafında göreceğiniz ok işaretine tıklayıp buradan "Split Channels" seçeneğinin seçilmesi gerekir. Çalışma sonrası bunları tekrar birleştirmek için ise yine aynı menüden bu sefer "Merge Channels" seçeneğinin seçilmesi gerekir. Yine bu pencerede istenirse altta yer alan simgeler ile yeni bir kanal eklenebilir ya da var olan kanallar silinebilir. Bu araç çalışmaya spot renk adı verilen ekstra renkler eklemek için kullanılabilir. Böylece baskı sırasında seçilen spot rengin çok net bir çıktısı alınabilir. Çünkü bu renk doğrudan basılacak ve renklerin bir karışımı olmayacaktır.

Paths: Photoshop'un en değişik komutlarından biri de Paths'tir. Aslen, görevi seçim araçlarından farklı değildir. Ancak çalışma alanı daha profesyonel olanlara yöneliktir. Kullanıcıya bir noktada daha önce seçim araçları bölümünde görmüş olduğumuz Lasso aracına çok benzeyen bir aracı seçme imkanı sağlar. Diğerinden farklı olarak, yaptığı seçim daha güvenilir ve sınırları keskin hatlara sahiptir. Bunun nedeni de seçim için özel eğriler kullanılmasıdır. Daha sonra istenirse hazırlanan Path'lerin normal seçimlere döndürülmesi

 

                                                         mümkün olur. Üç aracın birarada yer aldığı pencerede Path kartını seçtiğimiz zaman, biraz     

                                                        önce anlatılan aracınkine benzer bir pencere karşımıza gelecektir. Burada en altta yine çeşitli

                                                        araçlar  bulunur. Bunlardan önemli olanlara herhangi bir Path üzerinde sağ tuşa ya da sağ üst

                                                         köşedeki oka tıklayıp da ulaşılabilir. Yaratılan herhangi bir Path seçili iken, alttaki araçlardan içi dolu daire şeklindeki simgeye tıklandığı zaman, Path'in kapladığı alanın içi ön plan rengi ile doldurulacaktır. Hemen onun yanındaki daire simgesi ise Path'in sınırlarını yine ön plan rengi ile oluşturacaktır. Üçüncü sırada yer alan kesikli çizgili daire simgesi Path'i bir seçim olarak atayacaktır. Bunun tam tersini yapacak olan dördüncü simge ise resim üzerindeki herhangi bir seçimi Path olarak oluşturacaktır. Ancak bu şekilde yaratılan Path'lerin el ile yaratılacak olandan daha kötü sonuç vereceğini de akılda bulundurmak gerekir. Eğer kaliteli bir sonuç isteniyorsa, bu işlemi zorda kalmadıkça pek kullanmamak gerekir. Sondaki iki seçenek ise sırası ile yeni bir Path yaratmak ve olanları silmek için kullanılır. Peki bu Path'leri nasıl oluşturacağız? Araç çubuğunda yer alan ancak daha önce çok fazla bahsetmediğimiz Pen aracı bu işlemi yapan araçtır ve kullanım olarak diğer araçlardan biraz daha farklıdır. Pen aracı seçildikten sonra otomatik olarak oluşturulacağı için, ayrıca yeni bir Path yaratmamıza gerek kalmaz. Başlangıç noktasına ilk noktayı koyduktan sonra, farenin tuşundan elinizi kaldırmadan hareket ettirdiğinizde, konulan noktadan iki yöne bir doğru uzandığını göreceksiniz. Bu oluşacak eğriye teğet olacak çizgidir ve daha sonradan da ayarlanabilir. Bunu bitirdikten sonra, farenin tuşunu bırakıp ikinci noktayı belirleyin. Tekrar tuşa tıkladığınızda, önce yine düz bir çizginin oluştuğunu göreceksiniz. Elinizi farenin tuşundan kaldırmadan hareket ettirdiğinizde ise, eğriniz oluşacaktır. Oluşacak eğrinin yönü ilk noktayı koyarken oluşturduğunuz ilk teğetin oluşma yönünde olacaktır. Oluşacak her yeni eğri ise, bir diğerine yine yumuşak köşeler ile bağlanacaktır.

                                                             Ancak her zaman bu şekilde olması istenmeyebilir ve daha sert köşelere gerek

                                                             duyulabilir. Bu durumda oluşturduğunuz son noktanın üzerine ALT tuşu basılı iken

                                                            bir kere tıklayın. Daha sonradan oluşturacağınız eğri sert bir köşe çizdikten sonra sizin

                                                            istediğiniz yönde olacaktır. Çizim sırasında Path tamamlanmamış olsa bile, CTRL tuşuna

                                                            basılı iken daha önce koymuş olduğunuz noktalar üzerinde değişimler yapabilirsiniz. Son

                                                            noktayı ilk nokta ile birleştirdiğiniz zaman Path kapanacaktır. Böylece yeni bir Path'in çizimine başlayabilirsiniz. Bir önceki Path'i kapatmadan başka birine geçmek için de yine CTRL tuşuna basarak ekranın boş bir yerine tıklamak yeterli olacaktır.

 


Layers: Photoshop ve benzeri Layer'lar ile çalışan programların dışında kalan programlarda, resim üzerinde yaptığınız her değişiklik ve ek doğrudan orijinal resim üzerinde değişikliğe yol açacaktır. Eğer program çok fazla geri alma seçeneği desteklemiyorsa (UNDO), ikinci yanlış hamleden sonra yaptıklarınızı bir daha geri alamayabilirsiniz. Bu da her şeye baştan başlayacağınız anlamına gelir. Ancak Layers kullanımı ile yapılacak her ek ve değişim zaten resim üzerinde ayrı bir katman olarak yer alacağından geri alınması da o katmanın silinmesi kadar kolay olacaktır. Photoshop'ta yer alan metin aracı ve yapıştırma gibi işlemler zaten otomatik olarak yeni bir katman oluştururlar.

Bunun dışında kalan çizim araçlarını kullanmadan önce de yeni bir katman oluşturmanız sizin yararınıza olacaktır. Yaratılan her katman ayrı ayrı birer resimmiş gibi işlenebildiği gibi, en sonda tek bir katman haline de indirgenebilir. Kayıt sırasında ise

                                                        Photoshop'un kendi formatı olan PSD kullanılması durumunda katmanları bozmadan dosyanın

                                                       kaydedilebilmesi mümkündür. Şimdi Layer kullanımına bir göz atalım.  Channels ve Paths ile

                                                       birlikte yer alan Layers kartı diğerlerinden farklı olarak renk modunu ve saydamlığını

                                                        ayarlayabileceğiniz iki ayar daha içerir. Bu yüzden daha önceden tanıdığımız bu ayarlar

                                                        üzerinde fazla durmayacağız. Bunların hemen altında ise "Preserve Transperancy" seçeneği

                                                        yer alır. Oluşturulan katmanlarda genelde yapıştırılan resim ya da oluşturulan metin dışında

                                                        kalan bölümler piksel içermezler ve saydamdırlar. Bu gibi katmanlarda yapılacak çizimler ve

                                                       eklemeler ise piksel olsun olmasın, tüm alanı etkiler. Eğer katman içinde sadece piksel içeren

                                                        bölümler üzerinde değişim yapılmak isteniyorsa, "Preserve Transperancy" seçeneğinin aktif

                                                        durumda olması yeterlidir. Ancak bu durumda iken uygulanan filtrelerin çoğu istenen etkiyi

  yaratamayacaktır. Özellikle belirtilen alandan daha geniş bir etki  yaratacak gölge oluşturma ve kenarları yumuşatan efektler için "Preserve Transperancy"'nin kapalı kalması gerekir. Bu pencerede, diğer araçlarda olduğu gibi, alt kısımda yer alan araçlardan en soldaki ile o katmandaki tüm dolu pikseller seçilebilir. Onun hemen sağındakiler ise sırası ile yeni bir katman oluşturmaya ve var olan katmanı silmeye yararlar.
Her yeni yaratılan katman bir sonrakinin üzerinde yer alacaktır. Bazen istenmeyen bir şekilde bir tanesi diğerinin üzerinde yer alabilir. Bu durumda, farklı bir sırada yer almasını istediğiniz katmanı diğerleri arasında fare kullanarak kolaylıkla taşıyabilirsiniz. Yapmanız gereken sadece Layer ismi üzerinden tutup yukarı ve aşağı sırada taşımak olacaktır. Katmanınızı taşırken gireceği aralık rengin koyulaşması ile size belirtilecektir. İstediğiniz araya
geldiğinizde, farenin tuşunu bırakarak Layer'ı o araya taşıyabilirsiniz. Layer'lar arasında tek taşınamayan Background'dur. Her Layer'ın en solunda yer alan göz simgesi onun ekranda gözüküp gözükmeyeceğini belirtir. Bazen çalışma sırasında daha rahat çalışmak için bazı Layer'ların kapatılması gerekebilir. Yine bazen uygulanacak efektlerin ya da taşıma işlerinin birden fazla Layer üzerinde birden uygulanması gerekebilir. Bu durumda ise birkaç Layer'ın gruplanması lazımdır. Fırça simgesi ve mavi renk o an seçili olan Layer'ı temsil etmektedir. Diğer Layer'larda fırça simgesinin yeri boş durmaktadır. Bu kutucukların tıklanması ile bir zincir simgesi belirir ve bu kutular aktif olan Layer'lar ile gruplanırlar. İstenildiği kadar Layer bu gruba dahil edilebilir ve ikinci tıklamada ya da başka bir Layer'ın aktif duruma getirilmesi ile bozulurlar.
Çalışmanın bitiminde eğer GIF, JPG gibi tek katmandan oluşan bir formatta kayıt yapılması gerekiyorsa, bu katmanların teke indirgenmesi gerekir. Bu da sağ üst tarafta yer alan ok tuşuna tıklanarak yapılabilir. Burada açılan menüde "Flatten Image" seçeneğini seçtiğinizde tüm Layer'lar Background Layer'ına indirgenir.

Selçuk SÖNMEZ- Faruk MALTAŞ

caniminici@kalpsiz.net - fmaltas@hotmail.com

GERİ DÖN